Ruim dertig jaar ijvert de Britse professor Kate Fletcher voor een duurzame mode-industrie, en daar heeft ze schoon genoeg van. Liever wil ze de natuur in, en leert ze luisteren naar haar lichaam in plaats van naar het dictaat van de modesector. “De EU mag dan dromen van circulair textiel, eigenlijk werkt ze de vervuiling juist in de hand.”
De gerenommeerde Britse academica Kate Fletcher nodigt ons uit om 1, 2, 3 piano te spelen, of zoals het in het Engels heet: Grandmother’s footsteps. Anders dan je zou verwachten hoeven Britten niet luidop te tellen en pianooo te roepen om spelers tot stilstand te dwingen. ‘Oma’ Kate draait zich in alle stilte om en stuurt meerdere deelnemers tegelijk naar de zijlijn.
Op het einde van het riedeltje ligt de Gentse Bijloke bezaaid met kledingstukken. Zomaar een kinderspel wil professor Fletcher niet spelen. Op vraag van de kunsthogeschool KASK & Conservatorium, die voor het eerst het festival Research Days organiseert, geeft de expert duurzame mode een workshop over hoe we onze klederdracht lichamelijker kunnen benaderen. “Het draait niet rond fashion, maar puur om kleren”, vat een van de deelnemers samen. Tijdens 1, 2, 3 piano moeten we ons kledingstuk per kledingstuk uitkleden – Fletcher had aangeraden om mutsen en sjaals aan te houden, kwestie van het schouwspel te beperken – en tussen de sprintjes door de kleren van je buren meepikken. “Zie het als een dans”, vat Fletcher samen voor ze het einde van het spel inluidt. “Wie draagt een andere outfit dan diegene waarin hij gekomen is? Hoe voelt dat?”
Al 35 jaar staat Fletcher te boek als de meest invloedrijke denkers in de mode-industrie. Recent is ze benoemd tot professor Sustainability, Design & Fashion aan de stedelijke universiteit van Manchester. Voorheen werkte ze 14 jaar aan het London College of Fashion. De Canadese auteur Margaret Atwood noemt haar een visionair. De term ‘slow fashion’, in stark contrast met de snelheid waarop merken als H&M, Zara en recenter Shein kledij op ons afvuren, wordt aan Fletcher toegeschreven. Ze schreef maar liefst 14 boeken over het onderwerp. Haar bekendste, Sustainable Fashion and Textiles uit 2008, wordt gezien als een standaardwerk. Tijdens de coronacrisis schreef ze Earth Logic, een manifest om radicaal duurzamer om te gaan met de kleren die we hebben.
En toch heeft Fletcher intussen lak aan de combinatie van de woorden “mode” en “duurzaamheid”. “Sommige mensen benoemen mijn expertise als dusdanig”, vertelt ze vóór de workshop. “Maar ik geloof er niet meer in.”
“We kunnen niet meer hetzelfde blijven doen, want we weten dat al die inspanningen nergens toe leiden. In plaats van verder de confrontatie aangaan met de industrie kies ik ervoor om veel indirecter te werk te gaan. Sinds een tiental jaar zie ik kleren als een opportuniteit om op een andere manier over ecologie na te denken. Door op een andere manier over kleren na te denken, betrek je wat je draagt veel meer op je lichaam. De mode-industrie heeft ons geleerd om ons lichaam juist niet in vraag te stellen en lijdzaam hun voorbeeld te volgen. Het schuift ons universele maten voor, die ons lichaam niet eens passen. Toch stellen we de regels van het spel niet in vraag, we volgen alleen maar. Liever ga ik op zoek naar de diepere betekenis van gekleed door het leven gaan, en dat wil ik doen in verhouding tot de wereld waarin we leven.”
Wat die nieuwste methodologie juist inhoudt, ondervinden we aan den lijve als Fletcher ons uitnodigt om zelf de natuur in te trekken. De historische gebouwen van het KASK & Conservatorium – vroeger een hospitaal – zijn omringd door meerdere uitnodigende grasperken. De zon staat hoog, de schoenen gaan uit. Met een notitieblok en potloden in de aanslag – het blijft een kunstschool – vlijen we ons neer, of doen we op aanraden van de professor enkele ‘silly walks’ doorheen het domein. Knieën omhoog, grote stappen, muizenpasjes, John Cleese-imitaties: alle bewegingen zijn goed, zolang we maar observeren hoe onze kleren met ons meebewegen. “Draag je een strakke broek die je belemmert, of juist een wijde rok die de wind vangt?” Tijdens een nagesprek peilt Fletcher naar onze ervaringen. Sommige deelnemers werden emotioneel, de meesten verloren de tijd uit het oog. Een meditatiesessie vervolmaakt de workshop. “Kom los van de veroordelende blik van de mode-industrie”, raadt Fletcher aan. “Laat het allemaal van je afglijden.”
Lees het volledige artikel voor Knack: https://www.knack.be/nieuws/belgie/maatschappij/duurzaamheidsprofessor-kate-fletcher-de-circulaire-economie-is-een-illusie/
Lees het workshopverslag voor Fashion United: https://fashionunited.be/nieuws/mensen/duurzaamheidsicoon-kate-fletcher-leert-ons-speelser-om-te-gaan-met-mode/2026032348364
